Test Nedir?
Tam Kan Sayımı, otomatik hematoloji analizöründe çalışılan ve aşağıdaki temel parametreleri ölçen bir testtir:
- Eritrositler (RBC, hemoglobin, hematokrit, MCV, MCH, MCHC)
- Lökositler (toplam beyaz küre ve formül — nötrofil, lenfosit, monosit, eozinofil, bazofil)
- Trombositler (PLT, MPV, PDW)
Hemogram ile şu durumlar erken tespit edilir:
- Demir eksikliği anemisi — özellikle kadın çalışanlarda
- Kronik enfeksiyon ve inflamasyon belirtileri
- Akut enfeksiyonlar (lökositoz, nötrofili)
- Mesleki maruziyetlere bağlı kemik iliği etkileri (benzen, kurşun, radyasyon)
- Allerjik durumlar (eozinofili)
- Trombositopeni veya trombositoz ile kanama/pıhtılaşma riski
Test çalışanın bir kez kan vermesi ile yapılır, çoğu zaman aç olmasına gerek yoktur (panel ile birleştiğinde açlık önerilir).
Hangi Sektörlerde Zorunlu
Hemogram, işe giriş muayenesinin standart laboratuvar bileşenidir ve hemen hemen tüm sektörlerde uygulanır. Periyodik takip sıklığı maruziyet profiline göre belirlenir.
Hemogramın özellikle yakın takip edildiği maruziyet alanları:
- Benzen, toluen, ksilen ve diğer aromatik hidrokarbonlarla çalışanlar
- Kurşun, civa, kadmiyum maruziyetli işler
- İyonize radyasyon ile çalışanlar (radyoloji, endüstriyel test)
- Pestisit, herbisit, organofosfat kullanılan tarım/hayvancılık
- Boya, vernik, çözücü kullanılan üretim hatları
- Hastane ve sağlık personeli (sitotoksik ilaç, enfeksiyon riski)
- Gıda işleme sektörü (genel sağlık takibi)
- Uçucu organik bileşik maruziyetli laboratuvar çalışanları
İşyeri hekimi yüksek riskli grupta hemogramı 6 ayda bir, genel takipte yıllık olarak planlar.
Mobil Hizmet Detayları
Mobil flebotomi (kan alma) hizmetimizde uyguladığımız standart:
- Tek kullanımlık vakumlu tüp ve iğne sistemi
- Soğuk zincir transferi (2-8°C)
- Çalışan başına ayrı barkodlu örnek takibi
- Mobil sağlık aracında konforlu kan alma ünitesi
- Eğitimli flebotomi sertifikalı sağlık personeli
Sahada akış:
- Çalışan listesi ve TC kimlik bilgileri önceden alınır, barkod sistemi hazırlanır
- Hijyenik kan alma istasyonunda ortalama 5 dakikada kan alınır
- Numuneler antikoagülanlı (EDTA) tüpe konur, soğuk muhafaza edilir
- Aynı gün içinde akredite laboratuvarımıza ulaştırılır
- Otomatik analizör + manuel kontrol ile sonuçlar üretilir
- Sonuçlar 24-48 saat içinde dijital ve basılı olarak işverene teslim edilir
- İşyeri hekimi bireysel ve toplu raporu yorumlar
Tek günde 100-150 çalışandan kan alma kapasitemiz vardır.
Yasal Dayanak
Tam kan sayımı yapılması ile ilgili yasal çerçeve:
- 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu — sağlık gözetimi yükümlülüğü
- İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Yönetmeliği — periyodik muayene içerikleri
- İşyeri Hekimi ve Diğer Sağlık Personelinin Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik — temel muayene paketinde hemogram referansı
- Kimyasal Maddelerle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik — biyolojik takip
- Kanserojen veya Mutajen Maddelerle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik — benzen vb. periyodik kontrol
- İyonlaştırıcı Radyasyon Yönetmeliği — radyasyon çalışanlarında zorunlu
Çalışanlarına işe giriş muayenesinde standart laboratuvar paketini yaptırmayan işveren, yönetmelik gereği sağlık gözetimi yükümlülüğünü yerine getirmemiş kabul edilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Çalışanlar kan vermeden önce aç olmalı mı?
Yalnız hemogram için açlık zorunlu değildir. Ancak hemogram genellikle biyokimya panelleri (glukoz, lipid) ile birlikte istenir; bu durumda 8-10 saat açlık önerilir. Operasyon planını birlikte belirliyoruz.
Kan örnekleri laboratuvara nasıl iletiliyor?
Numuneler EDTA’lı tüplerde, soğuk zincir kutularında 2-8°C arasında saklanır ve aynı gün içinde akredite laboratuvarımıza teslim edilir. Barkod sistemi her örneği bireysel olarak izlenebilir kılar.
Anemi tespit edilen çalışan ne yapılmalı?
İşyeri hekimi anemi tipini (demir eksikliği, kronik hastalık, hemolitik vb.) öykü ve ek tetkiklerle ayırır, gerekiyorsa dahiliye yönlendirmesi yapar. İşyeri kaynaklı maruziyet varsa risk değerlendirmesi güncellenir.
Sonuçlar ne kadar sürede teslim ediliyor?
Standart teslim süremiz 24-48 saattir. Acil değerlendirme gereken kritik bulgu varsa işyeri hekimine aynı gün içinde sözlü ve yazılı bildirim yapılır. Tüm sonuçlar kişisel sağlık dosyalarına işlenir.