Test Nedir?
İşyeri göz taraması, klinik göz muayenesinin tam yerine geçmemekle birlikte, çalışan sağlığı açısından kritik olan görme fonksiyonlarını taramaya odaklanır. Mobil hizmetimizde uyguladığımız temel testler:
- Görme keskinliği (Snellen) — uzak ve yakın görme ölçümü
- Renk görme testi (Ishihara) — renk körlüğü taraması
- Göz içi basınç (tonometri) — glokom riski için
- Derinlik algısı — yüksekte çalışan, makine operatörü için
- Otorefraktometre — refraksiyon kusuru tespiti
- Biyomikroskopi (gerektiğinde) — ön segment değerlendirmesi
Test ile şu mesleki risk ve hastalıklar erken yakalanır:
- Kaynakçı katarakt — UV/IR maruziyetine bağlı lens bulanıklığı
- Bilgisayar görme sendromu — ekran karşısı çalışanlarda yorgunluk, bulanıklık
- Yabancı cisim hasarları ve travmatik bulgular
- Glokom, diabetik retinopati ön bulguları
Hangi Sektörlerde Zorunlu
İşyeri hekimi, çalışanın görsel iş yükü ve maruziyet profiline göre periyodik göz taramasını planlar. Yaygın zorunluluk alanları:
- Kaynakçılar, demirciler, döküm operatörleri — UV/IR maruziyeti
- Ekranlı araç başında günde 4 saatten fazla çalışanlar (yönetmelik gereği zorunlu)
- Forklift, vinç, mobil iş makinesi operatörleri
- Yüksekte çalışanlar ve dar alan girenler
- Sürücüler ve şoförler
- Hassas montaj, elektronik, optik üretim hatlarında çalışanlar
- Laboratuvar, kimyasal sıçrama riski olan görevler
- Lazerle çalışan sektörler
- Yangın, kurtarma, güvenlik ekipleri
Ekranlı Araçlarla Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik uyarınca, ofis çalışanlarına işe giriş, ekipman değişikliğinde ve düzenli periyotlarla göz muayenesi sunulması zorunludur.
Mobil Hizmet Detayları
Mobil göz taraması ünitemizde bulunan ekipmanlar:
- Otomatik refraktometre — refraksiyon kusurunun objektif ölçümü
- Snellen ve yakın görme test panoları (LED arkadan aydınlatmalı)
- Ishihara renk testi kitabı
- Non-kontakt tonometre — göz içi basıncı ölçümü
- Stereo derinlik algısı test kartı
Sahada işleyiş:
- Çalışan kişisel öyküsünü doldurur (gözlük kullanımı, ameliyat, kronik hastalık)
- Otorefraktometre ile objektif refraksiyon değeri alınır
- Snellen panosunda uzak ve yakın görme ölçülür (varsa düzeltici cam ile)
- Ishihara testi ile renk görme kontrol edilir
- Tonometri ile göz içi basıncı ölçülür
- İşyeri hekimi sonuçları değerlendirir, gözlük/lens reçetesi gerektiren durumları göz hastalıkları uzmanına yönlendirir
Tek günde 100-150 çalışana göz taraması yapılabilir.
Yasal Dayanak
Göz taraması ile ilgili yasal çerçeve:
- 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu
- İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Yönetmeliği — periyodik muayene yükümlülüğü
- Ekranlı Araçlarla Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik — ekran çalışanları için göz muayenesi zorunluluğu
- İşyeri Hekimi ve Diğer Sağlık Personelinin Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik
- Yapay Optik Radyasyon Yönetmeliği — UV ve IR maruziyetli işlerde özel takip
Yönetmelik uyarınca işveren, ekran karşısı çalışan personeline göz muayenesi sunmak ve gerekli görüldüğünde gözlük masrafını karşılamakla yükümlüdür.
Sıkça Sorulan Sorular
Göz taraması göz doktoru muayenesinin yerine geçer mi?
Hayır, mobil tarama bir sağlık gözetimi aracıdır; tanı koyma ve tedavi planı oluşturma göz hastalıkları uzmanının yetkisindedir. Anormal bulgu tespit edilen çalışanlar uzman değerlendirmesine yönlendirilir.
Ekran karşısı çalışan personele ne sıklıkta tarama yapılmalı?
Yönetmelik gereği işe başlamadan önce, ekipman değişikliğinde ve görme şikâyeti olduğunda muayene yapılmalı. Düzenli periyot çoğu işyerinde yıllık veya 2 yıllık olarak planlanır.
Kaynakçılar için renk görme testi neden önemli?
Kaynak ve metalürji işlerinde sıcak metal sıcaklığı renk değişiminden okunur. Renk körlüğü çalışanın iş güvenliğini ve ürün kalitesini doğrudan etkilediği için Ishihara testi önemli bir filtreleme aracıdır.
Glokom taraması her çalışana yapılır mı?
40 yaş üstü çalışanlar, aile öyküsü olanlar ve kortikosteroid kullananlarda göz içi basıncı ölçümü öncelikli olarak yapılır. Tüm çalışanlara non-kontakt tonometri hızlı bir tarama olarak sunulur.